"Ασφαλές Επιχειρείν" της Μαρίας Βιγλάκη, Director Διεύθυνσης Επιχειρησιακού Σχεδιασμού Τομέα Συμβούλων Επιχειρήσεων ICAP Group AE.
Οι σημερινές δύσκολες οικονομικές συνθήκες επιτείνουν φαινόμενα ανταγωνισμού σε όλους τους τομείς και κλάδους της αγοράς συμπεριλαμβανομένου και του franchising. Η διεθνής οικονομική κρίση συμπιέζει τα εισοδήματα και δημιουργεί ανασφάλεια στους καταναλωτές, καθώς και στους δυνητικούς επενδυτές και επιχειρηματίες.
Από την άλλη πλευρά, όμως, η κρίση της αγοράς και η αβεβαιότητα που υπάρχει σε εξαρτημένες σχέσεις εργασίας δημιουργεί το κίνητρο για αυτοαπασχόληση, συνεπώς ωθεί τους ιδιώτες να εξετάσουν την περίπτωση να δραστηριοποιηθούν με σχέση franchise.
Πώς μπορεί σήμερα να διασφαλιστεί ένας υποψήφιος franchisee για την επιχειρηματική του κίνηση να επενδύσει σε εταιρία franchise; Είναι ασφαλής επιλογή και σε ποια σημεία πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα; Κατά την άποψή μας δύο είναι οι βασικοί τομείς στους οποίους θα πρέπει να εστιάσει ο ενδιαφερόμενος franchisee.
Α. ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ FRANCHISE.
B. ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ/ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ FRANCHISOR.
Στην πρώτη περίπτωση πρέπει να αξιολογηθούν τα συστατικά επιτυχίας του μοντέλου franchise, ενώ στη δεύτερη οι διοικητικές ικανότητες της εταιρίας να υποστηρίξει το σύστημα και το δίκτυο. Συγκεκριμένα ερωτήματα τα οποία απορρέουν από τα παραπάνω θέματα είναι:
Α. ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ FRANCHISE
Υπάρχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στο δίκτυο franchise; Ποια είναι σήμερα η ελκυστικότητα της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται ο franchisor;
Η αναγνώριση του συγκριτικού πλεονεκτήματος του franchise concept αποτελεί το πρώτο σημαντικό σημείο στο οποίο θα πρέπει να εστιάσει ο ενδιαφερόμενος franchisee. Σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης και ευφορίας, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έχει παρατηρηθεί ότι δεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο επιλογής των υποψηφίων franchisees.
Οι παρούσες συνθήκες επιβάλλουν σήμερα περισσότερο από πριν την ανίχνευση του εξωτερικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται ο franchisor. Ο βαθμός ελκυστικότητας της αγοράς, το μέγεθος και οι προοπτικές εξέλιξης της ζήτησης αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι συνθήκες διαφοροποιούνται σημαντικά για κλάδους που μέχρι χθες είχαν ευοίωνες προοπτικές. Η συγκέντρωση του ανταγωνισμού, η πιθανή είσοδος νέων ανταγωνιστών και γενικότερα ο βαθμός έντασης που ασκείται από τις διαφορετικές ομάδες ενδιαφέροντος πρέπει να αξιολογηθούν ξεχωριστά. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία θα εκτιμηθεί τελικά η θέση της εταιρίας στον κλάδο και το πόση ευάλωτη είναι αυτή.
Η παραπάνω διαδικασία απαιτεί συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών. Το ιδανικότερο είναι ο υποψήφιος franchisee να απευθυνθεί σε εταιρία συμβούλων, που με τη χρήση των κατάλληλων εργαλείων (PEST Analysis, SWOT Analysis) θα διαπιστώσει ευκαιρίες και κινδύνους της αγοράς σε συνδυασμό με τη δυναμική και τις θεμελιώδεις ικανότητες (core competencies) της συγκεκριμένης επιχείρησης στον κλάδο.
Υπάρχει διατηρήσιμη ανάπτυξη στο σύστημα franchise; Σε ποια φάση του κύκλου ζωής της βρίσκεται η επιχείρηση σήμερα;
Με βάση τα ιστορικά δεδομένα του συστήματος franchise πρέπει να μελετηθούν ο ρυθμός ανάπτυξης και ο κύκλος ζωής της επιχείρησης. Ειδικότερα σήμερα η οικονομική ύφεση μπορεί να επιταχύνει τον κύκλο ζωής και από τη φάση της ανάπτυξης η επιχείρηση να εισέλθει στην ωριμότητα ή ακόμα και στην παρακμή. Επίσης θα πρέπει να μελετηθούν ειδικά θέματα, όπως η αποχώρηση franchisees από το δίκτυο και η διερεύνηση των λόγων που την προκάλεσαν.
Ονόματα και διευθύνσεις των franchisees του δικτύου πρέπει να είναι διαθέσιμα στον ενδιαφερόμενο franchisee. Επικοινωνήστε με κάποιους σε διαφορετικές περιοχές και ζητήστε να σας μιλήσουν για τις εμπειρίες τους. Πώς προβλέπουν την εξέλιξη της πορείας τους το 2010;
B. ΤΡΟΠΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ/ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ FRANCHISOR
Υπάρχει ξεκάθαρη οργανωτική δομή στην εταιρία franchisor;
Η επιτυχία μιας επιχείρησης franchise δεν έγκειται μόνο στην πρόταση αξίας που παρέχει στους καταναλωτές. Εξίσου σημαντική είναι και η ικανότητα διοίκησης της εταιρίας. Η ξεκάθαρη οργανωτική δομή και η εμπειρία του management team συντελεί στην ορθή υλοποίηση της στρατηγικής που έχει σχεδιαστεί. Τα όποια προβλήματα προκύψουν στην πορεία κατά τη διάρκεια της συνεργασίας πρέπει να βρίσκουν άμεσα αποδέκτη και εφαρμόσιμη λύση.
Τι υποστήριξη παρέχεται κατά την έναρξη, αλλά και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της επιχείρησης;
Η ολοκληρωμένη αρχική εκπαίδευση, η οποία αποτελεί και μέρος του franchise fee, καθώς και η συνεχής εκπαίδευση εγγυώνται τη σωστή μεταφορά τεχνογνωσίας και αποτελούν το υπόβαθρο στο οποίο θα στηριχτεί η σωστή λειτουργία του καταστήματος. Επειδή το franchising λειτουργεί στο πλαίσιο ενός δυναμικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, η εκπαίδευση θα πρέπει να συμπληρώνεται από διαρκή ενημέρωση και κατάρτιση των franchisees στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς. Τι είδους manuals υπάρχουν; Οι κανόνες και οι διαδικασίες λειτουργίας του καταστήματος πρέπει να είναι αποτυπωμένες σε εγχειρίδια, τα οποία να ανανεώνονται και να εμπλουτίζονται με την πάροδο του χρόνου.
Ποιο είναι το μέγεθος της τοπικής αγοράς στην οποία απευθύνεται ο franchisee; Υπάρχει αποκλειστικότητα περιοχής και πώς ορίζεται;
Πόσο κοντά μπορεί κάποιος άλλος franchisee να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση; Η περιοχή αποκλειστικότητας ορίζεται με σαφήνεια στο συμβόλαιο; Έχει εκτιμηθεί το μέγεθος της τοπικής αγοράς; Παρέχεται υποστήριξη στην επιλογή του κατάλληλου σημείου; Η ύπαρξη κριτηρίων, όπως τα δημογραφικά στοιχεία της περιοχής, ο στόχος, η αγοραστική δύναμη του πληθυσμού, το μέγεθος της εμπορικότητας και η ελκυστικότητά της, η ύπαρξη ανταγωνισμού, η προσβασιμότητα της περιοχής κ.λπ. δείχνουν τη σοβαρότητα με την οποία διαχειρίζεται ο franchisor τον τρόπο επιλογής σημείου. Οι παραπάνω πληροφορίες θα πρέπει να καταλήγουν σε αξιολόγηση της οικονομικής σκοπιμότητας για το συγκεκριμένο σημείο στο οποίο θα δραστηριοποιηθεί ο υποψήφιος franchisee.
Ένα αδύναμο σύστημα franchise είναι πιθανό να κλονιστεί πολύ γρήγορα κάτω από την πίεση των σημερινών οικονομικών συνθηκών. Η ICAP Group, με εξειδικευμένη ομάδα συμβούλων, παρέχει ολοκληρωμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες σχετικά με την αξιολόγηση της επιχείρησης του franchisor σε συνδυασμό με την οικονομική σκοπιμότητα της επένδυσης, στηριζόμενη σε τεκμηριωμένες, δοκιμασμένες μεθόδους και εργαλεία, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος αποτυχίας.